fbpx

thăm Ý “chuẩn Ý” – những điều người Ý không bao giờ làm

Tiếp theo bài trước: khi nào biết mình đã ở Ý (hơi) lâu, ở bài này em xin chia sẻ dăm điều mà người Ý không bao giờ làm. Những điều này, theo một cách nào đó, là luật bất thành văn mà người Ý đều tuân theo một cách khá vô thức. Thế nên, nếu muốn thăm Ý một cách “chuẩn Ý”, hãy cùng xem qua một số điều nho nhỏ trong văn hoá của người Ý nhé.

Chú ý: Những điều này không phải là luật. Thời buổi tự do ai muốn làm gì thì làm. Đây chỉ là những điều người Ý sẽ không bao giờ làm.

1. Người Ý không gọi cappuccino sau bữa sáng

du lịch tự túc tiết kiệm, châu Âu
một bữa sáng điển hình kiểu Ý: cappuccino và latte macchiato (ở Ý latte là sữa. Nếu muốn gọi cà phê sữa phải gọi latte macchiato. Gọi latte là họ sẽ chỉ đem cho…cốc sữa). Ăn kèm với cornetto kem mustard và bánh ngọt nhân chocolate

Người Ý thường không gọi cappuccino sau 10h sáng hoặc 12 giờ trưa. Khoảng thời gian này tuỳ từng nơi. Nhưng nói chung người Ý xem cappuccino là thức uống cho bữa sáng. Chỉ có trẻ con mới gọi cappuccino sau bữa sáng thôi, bởi cappuccino có sữa.

Ngoài ra, do bữa ăn lớn và phong phú, nên người Ý thường kết thúc bằng cà phê để giữ tỉnh táo (một nỗ lực không mấy khả quan chống lại sự căng da bụng trùng da mắt). Thế nhưng sau bữa ăn, chỉ nên gọi espresso hoặc macchiato. Họ sẽ tránh xa tất cả các loại cà phê có sữa.

Tại sao lại có những điều này? Sữa là loại thực phẩm giàu năng lượng, uống sau bữa ăn có thể gây đầy bụng. Hoặc ban ngày nói chung, người Ý chuộng cà phê thiên đen hơn vì họ cần một cú “kick” để có tinh thần tỉnh táo làm việc.

Ngày nay khách du lịch xâm chiếm Ý rồi nên bar vẫn phục vụ cappuccino cả ngày.

2. Họ không dùng parmesan (parmiggiano) với hải sản

du lịch tự túc châu Âu, du lịch tiết kiệm Italy, Ý, Cinque Terre
món pasta hải sản đặc trưng vùng biển

Parmigiano Reggiano là một trong những sản phẩm ẩm thực đặc trưng của Ý với tên tuổi nổi tiếng khắp thế giới. Bất kì ai yêu phô mát nói riêng và ẩm thực Ý nói chung đều dễ dàng nghiện Parmigiano. Parmigiano trong ẩm thực Ý đóng vai trò từa tựa mì chính trong ẩm thực mình, tức là rắc lên các món ăn để vị của món thêm đậm đà. Tuy nhiên, parmigiano sinh ra không dành cho hải sản (hoặc các loại nguyên liệu “dưới nước”). Dùng parmigiano sai món là các bác sẽ có nguy cơ bị dòm như một kẻ phá hoại cái đẹp của ẩm thực địa phương đó nhaaaa.

Tại sao? Parmigiano là loại phô mai cần “lên tuổi” rất lâu, ngắn thì nửa năm là lâu có khi dăm bảy năm. Do lên tuổi vậy mà vị của Parmigiano rất đậm, ăn không thậm chí còn gắt. Những loại phô mai thế này thường hợp các loại sốt đậm hoặc thịt hơn là hải sản – vốn có vị ngọt nhẹ và tinh tế hơn. Tất nhiên có những món có hải sản cùng parmigiano. Nhưng số này không nhiều.

3. Người Ý đặc biệt chú trọng nguyên liệu địa phương và nguyên liệu phù hợp thời tiết

du lịch tự túc tiết kiệm, châu Âu
chợ rau củ theo mùa, cực kì rực rỡ tươi ngon. thường chợ Âu hiếm khi bán đồ lệch mùa

Ý được thiên nhiên ban cho cái phước có được thời tiết thuận lợi để nuôi trồng. Rau củ thịt thà của Ý, mặc dù ở thời đại công nghiệp này đã “chán” nhiều, thì vẫn được xem là ngon hàng đầu ở châu Âu. Do vậy mà người Ý rất chú trọng vào độ hợp mùa của thực phẩm, cũng như đem lòng tự hào với sự tươi ngon trong ẩm thực của họ. Muốn ăn ngon khi thăm Ý, hãy tuân theo luật cơ bản: gọi thực phẩm đặc trưng của địa phương, và gọi món có nguyên liệu đúng mùa.

Điều này tưởng chừng hiển nhiên nhưng thực ra không phải ai cũng biết. Bởi ngày nay công nghệ bảo quản, thương mại và nuôi trồng rất phát triển nên nhiều loại thực phẩm có quanh năm. Chẳng qua là cùng một loại nhưng trái mùa thì sẽ không tươi ngon như thế mà thôi. Nhưng do tiện lợi mà nhà hàng quán ăn, đặc biệt là phục vụ khách du lịch, đều sẽ nhiều lựa chọn trên menu ngay cả khi chúng lệch mùa hoặc không phải đặc sản của địa phương đó. Chọn thế nào là khẩu vị cá nhân. Nhưng người Ý rất trân trọng những người tôn trọng thực phẩm, ăn uống tuân theo tự nhiên (về mùa và vị), và đặc biệt là những người tìm hiểu về địa phương đó trước khi ghé thăm (bao gồm cả đặc sản).

4. Người Ý không dùng món mặn vào bữa sáng

Người Ý thường ăn nhẹ vào buổi sáng. Một bữa sáng chuẩn Ý thường là cà phê đi kèm một phần bánh ngọt be bé, kiểu như một cái cornetto có nhân hoặc một miếng bánh táo. Họ hầu như không bao giờ ăn đồ mặn vào bữa sáng, và chả có bữa nào là brunch hết nha (brunch là “sáng tạo” của truyền thông Mỹ thôi ạ).

5. Người Ý không bao giờ dùng cocktail cùng bữa ăn

Ở Ý, cocktail chỉ xuất hiện khi đi chơi buổi tối (hoặc trong trường hợp aperitivo. trước bữa ăn). Trong bữa ăn họ chỉ dùng vang hoặc nước. Trong trường hợp pizza thì có thể là bia hoặc nước ngọt. Còn lại, đừng dùng các món đồ uống “lạc quẻ” khi ăn uống ở Ý.

Tại sao? Cocktail là các loại đồ uống pha, có thể có cồn hoặc không cồn. Đặc tính của cocktail thường thiên ngọt (hoặc chua, đắng), nhiều tầng vị (đôi khi vị còn khá áp đảo), pha với các loại spirit (dòng cồn hợp sau bữa ăn hơn), hợp để uống riêng (hoặc với một chút đồ nhắm vị nhẹ) chứ không dùng để đi cùng món ăn. Bởi nó sẽ “phá” vị của đồ ăn (hoặc ngược lại, đồ ăn phá vị của rượu). Trong khi đó, người Ý nói riêng và người phương Tây nói chung coi đồ uống và đồ ăn là phải tôn nhau lên chứ không phải dìm nhau xuống.

Thực ra, với các loại vang đặc sắc thì người ta cũng hay uống riêng hơn là vừa uống vừa ăn. Bởi chỉ uống riêng mới “thấm” được hết cái đặc sắc của vang mà. Nhưng đó chỉ là với số ít những dòng, những chai rất đắt tiền và quá độc đáo. Còn xét về lịch sử mà nói thì vang được phát triển song song với văn hoá ẩm thực, là một yếu tố đồng hành chặt chẽ với ẩm thực Tây. Chính vậy mà người Ý thường chỉ uống vang hoặc nước trắng trong bữa ăn.

6. Người Ý không uống để say, đặc biệt là ở nơi công cộng

du lịch Ý, cần biết gì trước khi đến Ý, thăm Ý tự túc tiết kiệm, châu Âu
dân Âu uống nhiều vang vì ngày xưa vang rẻ hơn nước sạch. sau này họ uống vang vừa là thưởng thức vừa để giúp tiêu hoá và khiến đồ ăn ngon miệng hơn. không một người Ý nào uống để say hết

Đồ uống có cồn đóng vai trò quan trọng trong văn hoá Ý nói riêng và châu Âu nói chung. Tuy nhiên, người Ý coi thường người uống say đến mức “mất kiểm soát” nơi công cộng. Đối với họ, uống vừa đủ để có thời gian vui vẻ là quan trọng hơn cả. Thế nên họ không bao giờ uống đồ có cồn mạnh trong bữa ăn. Và sau bữa ăn họ cũng chỉ dùng đồ có cồn để tiêu hoá thôi ạ.

8. Người Ý không bao giờ gọi các món Ý phiên bản nước ngoài

du lịch Ý, cần biết gì trước khi đến Ý, thăm Ý tự túc tiết kiệm, châu Âu
pizza Ý có vô vàn kiểu, đế dày đế giòn đế mỏng. ảnh này là pizza “chuẩn không cần chỉnh nhất” của Naples: siêu to, đế mỏng mềm viền giòn, sốt và phô mai phải là đồ tươi làm trong ngày

Người Ý là tín đồ của ẩm thực truyền thống. Họ đặc biệt trân trọng cái lưỡi của mình và khá là xét nét với những thể loại “cải biên” không ra thể thống gì (người Ý biết khá rõ cái gì ăn với nhau thì hợp, đừng tranh cãi điều này). Thăm Ý, hãy hỏi người địa phương hoặc bồi bàn xem món ăn hoặc nguyên liệu đặc trưng của điểm đến là gì. Quên luôn việc gọi mỳ ý thịt viên (báng bổ! thịt viên là món chính riêng, không ai ăn với mỳ!) hay bí tết được nướng chín (well done) đi nhé (có nhiều nhà hàng em đi ăn, họ đề luôn biển ở ngoài là không bán thịt bò chín).

9. Người Ý không thừa nhận các loại sốt salad công nghiệp

Đối với người Ý, hỗn hợp trộn sa lát cơ bản thường chỉ gồm dầu oliu, chanh, dấm balsamo, tiêu và muối. Tất cả các loại sốt khác đều là phát minh nước ngoài. Và dù phổ biển đến đâu thì họ cũng không bao giờ thật sự thừa nhận những loại sốt này là một phần trong ẩm thực của họ.

Tương tự, hãy tem tém lại việc sử dụng sốt cà chua (hoặc bất kì loại sốt công nghiệp nào) khi thăm Ý. Sốt cà chua với người Ý thì chỉ ngon khi đó là passata trong các món ragu hoặc meatball hoặc lasagna hoặc melanzane thôi. Còn sốt cà chua đóng hộp (ketchup) là một thứ gia vị nước ngoài kì quái mà chỉ những cái lưỡi tầm thường mới ưa thích.

10. Người Ý không dùng bánh mỳ với dầu olive

Ở nhà, việc dùng bánh mỳ với dầu oliu là khá bình thường. Người Ý biết dầu olive là ngon và không ngại cho nó lên mọi món ăn có thể. Tuy nhiên, ngoài hàng hàng, bánh mỳ được phục vụ để “scarpetta” – tức là để quẹt sốt sau khi đã dùng hết mỳ hoặc món chính.

Vậy có nên “scarpetta” hay không? Đọc thêm bài viết: Cần biết gì trước khi đến Ý nhé!

11. Người Ý rất ý thức với tình trạng tội phạm ở Ý

Người nước ngoài đến Ý thường từng đọc ở đâu đó về mafia, và coi đó là một điều đặc trưng của Ý. Tuy nhiên, mafia là tội phạm có tổ chức của Sicily, gọi cụ thể là Cosa Nostra, chứ không phải của toàn Ý. Ở Napoli thì là Camorra. Đừng đánh đồng mọi tổ chức tội phạm là như nhau, và chỉ nên bàn về những vấn đề này dựa trên tinh thần thuần tuý tìm hiểu chứ không bao giờ nên khăng khăng một mực theo đuổi chủ đề đến cùng. Cuộc chiến chống mafia ngoài đời thực rất đẫm máu. Không một người Ý nào cảm thấy thoải mái khi bị dò xét về những vấn đề này.

12. Người Ý không chuộng “xì tai” hở hang

Có thể xem Ý là một trong những đất nước “có gu” nhất thế giới (điều này thường chỉ đúng ở miền Bắc, từ Rome trở lên. Miền Nam vẫn ăn mặc như hạch vậy. Đến Napoli mà ra đường nhiều khi còn tưởng vào sở thú). Thế nhưng, dù ở những chốn có người ăn mặc lố bịch đến đâu thì luật bất thành văn chung là không quá hở hang. Người Ý hầu như không bao giờ mặc đồ vừa bó vừa hở cả trên lẫn dưới. Họ ăn mặc rất “vừa đủ”, trừ trường hợp ra biển. Tip: Hãy lựa đồ vừa phải khi thăm Ý. (Ăn mặc không đúng là nhà thờ tống cổ như chơi đó).

13. Người Ý không bao giờ đi dép sandal với tất, và rất chú trọng quần áo cho phù hợp hoàn cảnh

Đây là một “lỗi thời trang” cực kỳ cơ bản (thế mà đầy nước vẫn có nhoé). Người Ý khá chú trọng ăn mặc và họ sẽ lắc đầu không đồng tình khi thấy dép quai hậu (hoặc dép nói chung) với tất; tất có màu ngoài đen với trắng; tóc ướt ra đường; hoặc ăn mặc lệch sự kiện nói chung. Người Ý không ngại việc ăn vận lên đồ “lộng lẫy”, miễn là hợp hoàn cảnh.

Đọc thêm: cẩm nang “lên đồ” kiểu Tây (ăn mặc sao cho giống người bản địa nhỉ?)

14. Người Ý không bao giờ dùng bữa ở những tụ điểm du lịch

du lịch taormina, sicily, du lịch tự túc tiết kiệm Ý, Italy, châu ÂU
cứ nơi nào thấy các bác ngồi tám chuyện, quán trông bình thường nhưng anh bồi tươi tắn thì vào nhé; người Ý đặc biệt thích ăn quán quen thôi

Các hàng quán sinh ra để phục vụ du lịch đều khá tệ. Nếu muốn ăn ngon và đúng kiểu Ý, hãy hỏi người bản địa. Cũng đừng tin cả các trang mạng review, ngay cả tripadvisor hay yelp. Người Ý nói chung thích đi ăn hàng quen và hiếm khi lên mạng đánh giá lắm. Thế nên hàng quán toàn được đánh giá bởi những cái lưỡi ngoại quốc không hiểu “tinh hoa” khẩu vị Ý là gì.

Chọn chỗ ăn nào cho chuẩn: Tham khảo bài: bí kíp thăm Ý như người bản địa

15. Người Ý không “recommend” google map cho khách du lịch khi thăm Ý

Ý nổi tiếng với những thành phố có đường xá chằng chịt nhiều ngõ nhỏ. Đừng dựa vào bản đồ. Đường ở miệng nên được áp dụng triệt để khi thăm Ý nhé.

Tham khảo thêm: những app (miễn phí) thực sự hữu dụng khi đi du lịch

16. Người Ý không mấy khi đặt nhiều niềm tin vào lịch di chuyển của phương tiện giao thông công cộng

Ý nổi tiếng thế giới với phong cách sống “từ từ”. Người Ý mang tai tiếng “không biết giờ giấc là gì”. Cùng với đó là xe cộ hoặc các phương tiện giao thông công cộng nói chung đều rất…linh hoạt. Ngoại trừ tàu thuyền máy bay thì đa số di chuyển trong Ý bằng phương tiện công cộng đều là… tuỳ cơ ứng biến. Thế nên đừng quá tinh vào các lịch trình hoặc các app tra phương tiện công cộng. Cứ đến và chờ thôi…

17. Người Ý không dùng “ciao” trong mọi trường hợp

Người Ý rất thân thiện và cởi mở. Thường khi vào hàng quán họ đều chào mừng. Nhưng từ “ciao” mang tính thường nhật. Gặp người không quen không nên “ciao” mà nên dùng phiên bản trang trọng hơn là “buongiorno” (chào buổi sáng), hoặc chiều trở đi thì “buonasera”. Ciao chỉ dùng với người đã quen hoặc trong các tình huống thân mật thôi.

Túm lại,

Đây chỉ là một vài điều be bé trong vô vàn những “luật ngầm” kiểu Ý cực kì thú vị trong văn hoá Ý mà em muốn chia sẻ với mọi người trong những bài tiếp theo. Mọi người hãy đón đọc nhé! Đừng quên chia sẻ với em cảm nhận và trải nghiệm của mọi người về văn hoá, con người đất Ý nha.

Đọc thêm bài: bí kíp thăm Ý như người bản địa

Tất tần tật những điều (cơ bản) cần biết về văn hoá ẩm thực (food etiquette) của Ý.

Thân!

 

 

chia sẻ ý kiến ngay!

Navigate
error:
%d bloggers like this: